Cyflwynwyd y rhaglen hwn gan

Ni yw Cenhedlaeth…

Er ein bod yn edrych ymlaen yn arw at dderbyn a dadansoddi’r atebion i holl gwestiynau’r holiadur arloesol hwn, yn bersonol, mae’n rhaid i mi gyfaddef fy mod wedi edrych ymlaen at weld yr atebion i un cwestiwn penodol, yn fwy nag unrhyw un o’r 148 arall.

Mae’r cwestiwn hwnnw yn un o’r unig gwestiynau ansoddol i’w gynnwys yn yr holiadur, sy’n gofyn i gyfranogwyr ysgrifennu eu hatebion, yn hytrach na thicio blwch. Y gobaith mewn cynnwys brawddeg o’r fath yw cynnig cyfle i’r cyfranogwyr gynnig atebion yng ngeiriau eu hunain, yn lle cael eu cyfyngu gan opsiynau a baratowyd o flaen llaw iddynt. Mae’n gwestiwn agored, eithaf cyffredinol a oedd yn sicr o gynhyrchu data gwreiddiol, unigryw a hynod o ddiddorol. Dwi’n falch o gael dweud nad ydyw wedi fy siomi!

Gofynnir y cwestiwn o dan sylw i gyfranogwyr orffen y frawddeg ddilynol…

“Ni yw cenhedlaeth…”

Mae’n rhaid cyfaddef, gall y rhyddid hwn i ganiatáu cyfranogwyr i ymateb i’r cwestiwn heb unrhyw ganllawiau fod a’r posibilrwydd i gynhyrchu rhai atebion… lliwgar! Ond ymysg y nifer bach o’r atebion hynny, ceir nifer o atebion doniol, dwys, a hynod o ddeallus.

Erbyn heddiw, y ddau air a ddefnyddir yn bennaf i ddiffinio’r genhedlaeth hon yw, ‘y dyfodol’ a ‘thechnoleg’. Mae’r ddau ddisgrifiad hwn o’r genhedlaeth hon yn ddisgrifiadau gwbl briodol. Yn wir, ni ellir gwadu mai ni yw cenhedlaeth y dyfodol! Yn yr un modd, ni ellir diystyru’r newidiadau a’r datblygiadau cynhwysfawr yn y cynhyrchiad a dosbarthiad o ddeunyddiau digidol dros y degawdau diwethaf. Mae’r ffaith fod yr ymatebwyr hyn yn dynodi ‘technoleg’ fel un o’r brîf ddisgrifiadau o’u cenhedlaeth yn pwysleisio hynny ac yn amlygu pwysigrwydd annatod rôl a dylanwad y byd digidol o fewn eu bywydau beunyddiol. Yn wir, mae’n gwbl briodol felly bod yr arolwg hwn yn cael ei gynnal ar-lein.

Ni yw Cenhedlaeth

Y trydydd air a ddefnyddir yn bennaf i orffen y frawddeg yw ‘ansicrwydd’. Mae’r gair hwn hefyd yn derm ymbarél cyfleus ar gyfer nifer o’r atebion eraill. Mae’r rhain yn cynnwys ansoddeiriau fel: ‘ansicr’, ‘coll’, a ‘dryslyd’. Mae hyn yn portreadu cenhedlaeth sydd yn amlwg yn byw mewn cyfnod o ansicrwydd mawr. Cyfeirir yn gyson at wleidyddiaeth wrth ateb y cwestiwn hwn, sy’n awgrymu mai dyma yw sail yr ansicrwydd a’r dryswch hwn. Dyma rhai enghreifftiau:

“Ni yw cenhedlaeth…”
‘A gollodd yr NHS’, ‘austerity’, ‘doomed by the left’, ‘damaged by Blair.’

Canfyddiad diddorol, annisgwyliadwy oedd yr ambell ddisgrifiad negyddol tuag at y rhai sy’n perthyn i’r genhedlaeth hon. Cyfeirir atynt fel cenhedlaeth ‘di-asgwrn cefn’ , ‘diddychymyg’ ac ‘anghyfrifol’. Mae hyn yn awgrymu nad y gwleidyddion yn unig sy’n cael eu beio, ond yn hytrach byddent yn gweld bai ar ei gilydd hefyd.

Er hynny, rwy’n falch o gael dweud nad yw popeth yn ddu i gyd! Derbyniwyd nifer o atebion positif a chadarnhaol i ddisgrifio’r genhedlaeth hon, fel cenhedlaeth ‘chryf’ ‘cyfartal’ ac ‘aml ddiwylliannol’. Oes felly teimlad o blith rhai o’r cyfranogwyr ein bod yn byw mewn cyfnod o gynnydd yn hytrach nag colled?

Eisiau rhannu eich safbwyntiau chi – Ewch draw i adran yr arolwg i’w gofnodi.

Shân Pritchard